Bugün : 24 Temmuz 2017

Üye Ol
Şifremi unuttum

Üye Bilgileri

Online Ziyaretçi: 8
Online Üye: 0
Online Yönetici: 0

Toplam Üye: 1706
Son Üye: adigadıj2001

Online Üyeler:
Şu An Online Üye Yok
Hoşgeldiniz Ziyaretçi!
IP Adresiniz: 54.156.56.73
Üye olmak için Buraya tıklayabilirsiniz.

Toplam Hit : 37005205
Toplam Tekil Hit : 15236055
Site Kuruluş Tar : 11.05.2007

TRT Çerkeslere televizyon kanalı açmalı mı ?

Evet
Hayır

Toplam Oy: 4733
[Sonuçlar]
Köy Muhtarı
Muhtar İsim: Mehmet YILDIZ
Ev Tel : 0352 531 10 10
Cep Tel: 0505 855 55 98
Asıl yetimler anadan babadan değil, ilim ve ahlaktan yoksun olanlardır. (HZ. ALİ)

PINARBAŞI-UZUNYAYLA’DAKİ AHŞAP DİREKLİ CAMİLER


Bu araştırmada bugüne kadar üzerine hiçbir çalışma yapılmamış olan üç adet ah-şap direkli ve kalemişi süslemeli camilerin tanıtımı yapılacaktır. Kayseri/Pınarbaşı ilçesinin Methiye, Hilmiye ve Altıkesek köylerinde bulunan bu camilerin planları, malzemeler
Sponsor Bağlantılar
XX. Yüzyılın hemen başında inşa edilen ve mahalli sanatçıların özel becerilerini ortaya koyduğu her üç camide geleneksel ahşap mimarisinin taşradaki şaşırtıcı örnekleri olması bakımından çok önemlidir.

ALTIKESEK KÖYÜ CAMİSİ Pınarbaşı ilçesine 17 km. uzaklıkta bulunan caminin inşa kitabesi yoktur. Kuzey-güney yönünde dikdörtgen bir alana oturan ahşap tavanlı caminin kuzey cephesinde son cemaat mahalli, batı cephesinin kuzey ucunda tek şerefeli minaresi (1991) yer alır. Caminin beden duvarlarında taş, üst örtüsü ve taşıyıcı direklerde ahşap malzeme kullanılmıştır (Plan 3; Fot.37-38).

Caminin doğu, batı ve güney cepheleri ikişer adet alt pencere ve doğu cep-hesine bir üst pencerenin açılmasıyla hareketlendirilmeye çalışılmıştır. Caminin köşe duvarlarının bağlantı yerlerinde ahşap hatılların kullanıldığı görülür. Caminin bütün cephelerinin üst kısmında 0.40 m. taşıntı yapan içbükey ahşap bir saçak do-laşmaktadır.

Son cemaat mahallinin doğu ve batı cepheleri harimin uzantısı olan sağır duvarlarla sınırlandırılmıştır. Bu bölüm, kuzey yönde ikisi bağımsız, ikisi köşeler-deki duvarlara bitişik toplam dört adet ahşap direğin taşıdığı üç adet yuvarlak ke-merle dışarı açılmaktadır. Günümüzde bu ahşap direklerin arası PVC malzemeyle kapatılmıştır (Fot.39). Son cemaat yerinin ahşap üst örtüsü doğu-batı doğrultuda çakılan çıtalarla bölümlenmiş olup merkezine dairesel bir göbek kompozisyonu işlenmiştir (Fot.40). Tavandan ayrı olarak biçimlendirilip buraya çiviyle çakılan göbekte, merkezdeki bir rozet motifinin etrafına ışınsal olarak dizilen düz ve ters S kıvrımları yapan saplar ve onlara bağlanmış üç dilimli palmet ve dilimli yaprak düzenlemelerinin yüzeyi doldurduğu görülmektedir (Fot.41). Göbeğin en dışında ise yan yana çakılan yedi dilimli palmet motifleri dikkati çeker. Ahşap tavan açık, göbek kompozisyonu ise koyu yeşille boyanmıştır. Ahşap tavanın kenarları ise göbek kompozisyonunu dıştan kuşatan yedi dilimli palmet motiflerinin tekrarıyla hareketlendirilmiştir.

Harime son cemaat mahallinin güney cephesinin ortasına açılan kenarları profillendirilmiş düz lentolu çift kanatlı bir kapıdan girilmektedir.

62 Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı : 16 Yıl : 2004/1 (53-89 s.) Ahşap tavanlı caminin harimi, ikisi bağımsız ikisi duvara bitişik toplam dört adet direğe oturan yuvarlak kemerlerle iki kısma bölünmüştür (Fot.42-43). Güney yöndeki daha geniş tutulan kare alan caminin ibadet bölümü, kuzey yöndeki mekân ise mahfil olarak düzenlenmiştir. Mihrabın önündeki kare bölümün üst örtü-sü, bütün köşelerde üçgenlerle pahlandırılarak kalan alan sekizgene dönüştürülmüştür. Sekizgen alan çökertme tavan olarak düzenlenmiştir. Kare bölümünün tavanında, köşelere üçlü grup oluşturacak şekilde çakılmış yedi dilimli palmet motifleri işlenmiştir. Motif yüzeyleri koyu yeşille boyanmıştır. Sekizgen tavan ince çıtaların çakılmasıyla sekizgen biçimli on şerit halinde düzenlenmiştir (Fot.44). Sekizgenin en dış kenarları yan yana çakılan yedi dilimli palmet motifleriyle süslenmiştir. Sekizgenin merkezinde yer alan ahşap göbek düzenlemesi ise on dokuz köşeli yıldız oluşturacak şekilde işlenmiş bitkisel kompozisyona sahiptir. Göbek düzenlemesinin merkezinde, iç içe geçerek kesişen daireler ve bunlara dışarıdan ışınsal olarak eklenen dilimli yaprakların oluşturduğu bir rozet uygulaması görülür. Rozet etrafına dizilen beş yapraklı çiçeklerden sonra kompozisyon dışa doğru S ve C kıvrımları yapan sapların taşıdığı dilimli yapraklarla genişletilip yıldız uçlarına yerleştirilen sekiz kollu yıldız ve beş yapraklı çiçek motifleriyle tamamlanmıştır (Fot.45). Göbek merkezindeki rozet, çevresinde ve göbeğin en dış yüzündeki beş yapraklı çiçekler kahverengiyle, geri kalan motifler ise koyu yeşille boyanmışlardır. Caminin güney duvarı ortasına yarım daire niş şeklinde açılan mihrap her hangi bir süsleme içermeden oldukça sade olarak düzenlenmiştir.

Çakma tekniğinde yapılan minberin yan aynalıkları güneyden kuzeye doğ-ru küçülen dikdörtgen panolar halinde bölümlenmiştir (Fot.46). Pano yüzeyleri baklava dilimi biçiminde süslenmeye çalışılmıştır. Minberin taht bölümünün yan yüzleri ve alt bölümünde kafes oyma tekniğinde yapılmış beş farklı düzenleme dikkati çekmektedir. En alt ve en üstteki panolar yatay ve dikey eksenlerde kesişen şerit aralarının oyulmasıyla meydana gelen bir geometrik düzenlemeyle süslenmiş-lerdir. İkinci panoda düz ve ters S kıvrımı yapan sapların taşıdığı dilimli yapraklar-la oluşturulmuş bitkisel bezeme görülürken, üçüncü panoda C kıvrımı yapan sapla-rın taşıdığı ve çanak yaprakları aşağı doğru volütlenmiş on dilimli palmetlerin yan yana dizilimi dikkati çeker. Bu palmetler çanak yaprakları kenarından başlayan dairesel şeritlerle çerçevelenmiştirler. Bu düzenlemenin iki katlı olarak işlendiği görülür. Dördüncü panoda ise yatay ve dikey eksenlerde kesişen şeritlerin araların-da kalan yüzeylere ikinci panodaki dilimli yaprak motifleri işlenmiştir. Beşinci panoda, ise mızrak ucu biçimindeki madalyonlar içerisine işlenen yedi dilimli palmetlerin yan yana eklenmesiyle meydana gelen bitkisel düzenleme dikkati çek-mektedir. Minber kapısının tacında ise, kafes oyma tekniğiyle işlenen balık sırtı biçimindeki oymalar ve bunları çerçeveleyen dilimli yapraklar ile üç adet dik bi-çimlenmiş palmet motifi görülmektedir. Kuzey cephe boyunca doğu-batı doğrultuda uzanan mahfil, üç yuvarlak kemerle harime açılmaktadır. Ortadaki kemer yanlardakilerden daha geniş tutul- 63

Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı : 16 Yıl : 2004/1 (53-89 s.) muştur. Mahfili taşıyan ahşap direkler sekizgen formda olup başlıkları beş kademe-li silmelerle hareketlendirilmiştir. Mahfile kuzeydoğu köşeye yerleştirilen 11 ba-samaklı merdivenle çıkılmaktadır. Mahfilin güney cephe ortasından taşırılan bal-konun alt yüzeyi, çıtaların merkezdeki rozet etrafına ışınsal olarak dizilimiyle oluş-turulmuş bir bezemeye sahiptir. Caminin son cemaat mahalli ile hariminin tavanlarında bitkisel bezemele-rin ağırlıkta olduğu ahşap çakma tekniği kullanılmıştır. Minberinde ise yapım tek-niği olarak çakma, süsleme tekniği olarak kafes oyma tekniğinin kullanıldığı gö-rülmektedir.

Caminin inşa kitabesi yoktur. Bu bölgeye Çerkezlerin iskânı da XIX. yüz-yılın sonunda gerçekleşmiştir. Daha önceki dönemlerde Uzunyayla’da insan toplu-luklarının yaşadığı ile ilgili hiçbir tarihî belge ile karşılaşılmamıştır. Bu makalede tanıtmaya çalıştığımız Methiye köyü camii H.1320/M.1902 ve Hilmiye köyü camii H.1322-1324/M.1904-1906 tarihlerinde inşa edilmişlerdir. Her iki cami de Altıkesek köyü caminde olduğu gibi taş duvar üzerine ahşap düz tavanlı olarak yapılmışlardır. Altıkesek köyü camiinin son cemaat mahalli ve harim kısmındaki göbekler ile çakma tekniğinde yapılan minberdeki ahşap işçiliğinin yukarıda belir-tilen camilerle olan benzerliği dikkat çekicidir. Altıkesek köyü camiinin, yukarıda tanımı yapılan camilerle olan plan, malzeme ve süslemedeki benzerlikleri ile bu bölgeye XIX yüzyılın sonunda iskân edilen Çerkezler de dikkate alındığında, XIX yy. sonu ile XX yy. başlarında inşa edilmiş olabileceğini düşünmekteyiz.



Bu Haberi Gönderen: admin
Bu Haber 5096 Kez Okundu.

Haberin Gönderilme Tarihi: 26.11.2006 ; 19:19

Haber Kategorisi: siyaset