Bugün : 26 Haziran 2017

Üye Ol
Şifremi unuttum

Üye Bilgileri

Online Ziyaretçi: 65
Online Üye: 0
Online Yönetici: 0

Toplam Üye: 1706
Son Üye: adigadıj2001

Online Üyeler:
Şu An Online Üye Yok
Hoşgeldiniz Ziyaretçi!
IP Adresiniz: 54.158.63.41
Üye olmak için Buraya tıklayabilirsiniz.

Toplam Hit : 35508251
Toplam Tekil Hit : 14530741
Site Kuruluş Tar : 11.05.2007

TRT Çerkeslere televizyon kanalı açmalı mı ?

Evet
Hayır

Toplam Oy: 4731
[Sonuçlar]
Köy Muhtarı
Muhtar İsim: Mehmet YILDIZ
Ev Tel : 0352 531 10 10
Cep Tel: 0505 855 55 98
Okumadan âlim, yazmadan kâtip, Gezmeden seyyah olunmaz.

Düğünlerimiz


Düğünler hakkında
Sponsor Bağlantılar
Müzik aletleri
Adige kültürünü zenginlestiren farkli konulardaki voredlerin farkliligi sadece melodi ve sözlerden kaynaklanmaz. Ayni zamanda müzik aletlerinin farkliligi açisindan da kisimlara ayrilir:
- Bjemiy
- Kamil
- Sirin
- Siç'epsin
- Psinakheb
- Psinet'arku
- Epepsin
- Pheç'iç'
- Sot'irip'
- Adige Psin
- Nakire.
Bu müzik aletleri günümüze kadar gelmistir. Ancak artik kullanilmayan birçok müzik aleti de bulunmaktadir. Bütün bu müzik aletlerinin ayri ayri hikayeleri vardir.
Adigeler'in çok deger verdigi ve herkesin çok severek dinledigi müzik aletleri Kamileps, Siç'epsin ve Pheç'iç'tir. Adige müzik kültüründe Kamileps'in her zaman için belirgin bir yerinin oldugu herkesçe bilinir. Bu çalgi eskiden dügünlerin en gözde çalgisi idi. Tevçoj Tzigo, "Mefeko Vurisbiy" adli siirinde Kamileps'den söyle söz eder.
Kamileps'ler yarisir
Yirtilircasina çalinir
Ceguak'olar canlanir
Vokalistleri bagirir
Hatiyak'o kizlari oyuna çikarir
Sanirsin ki dügün yeni basliyor.

En eski enstrümantel : Kamil
Kamil Adige müzik aletlerinin basini çeker. Bilimadamlarinin söylediklerine göre, Kamil enstrümantal deger olarak Adigelere toplayicilik döneminden sonra gelen çobanlik döneminin ileri zamanlarinda girmistir. Onlar, Kamil'i icat edip Adigelere kazandiranin çobanlar oldugunu kabul ederler. 0, adini bir bataklik bitkisi olan Kamil'den (Türkçesi saz) aliyor olsa da; sonraki yüzyillarda bu çalginin daha da mükemmellestirilmesi ve uzun süreli kullaniminin mümkün kilinmasi için odundan ve metalden yapilmasi, gümüs gibi degerli madenlerle de süslenmeye baslanmasi gündeme gelmistir. Adigelerin bunca sevdikleri Kamil, ne yazik ki, uzun zamandir kullanilmamaktadir. Bunun nedeni Adigelerin, 19. yüzyilin ikinci yarisindan itibaren Psine'yi kullanmaya baslamalaridir. Günümüzde dügünlerin yegane çalgisi Adige Psinesi ise de, Kamil, Adige dügünlerinin yüzyillar boyunca yükünü tasimis ulusal bir çalgidir.

Siç'epsine
Siç'epsine de Adigeler'in çok deger verdigi bir müzik aletidir. Halkin bu enstrümana çok büyük deger verdigini çok kaliteli siç'epsinelerin üretilmesinden ve çok degerli siç'epsine ustalarinin her zaman yetismis olmasindan anliyoruz.

Pheç'iç
Pheç'iç' Adige müzik aletlerinin en eskisidir. Adigeler her zaman için Pheç'iç'e büyük deger vermislerdir. 0, dügünlerin nesesine nese katan, müzikten duyulan hazzi doruga çikaran bir enstrümandir. Ancak Pheç'iç'in önemini yalniz bu sözlerle anlatmak yetersiz kalir. Psinavo'nun (Psine sanatçisi) çaldigi müzigin inceliklerine vurgu yaparken müzigin derli toplu, net hale gelmesini saglar. Psine ile çalinan müzik, özellikle dans müzigi Pheç'iç' olmadigi sürece insana pek haz vermez. Yüzyillardir halkin besteledigi dans müziklerinde Pheç'iç'in de sesini duymak mümkündür. Nasil ki ezginin içinden birkaç notayi aldigimizda bestenin bütünlügünü bozmus oluyorsak Pheç'iç'siz Yislamiy, zefak'u, zihalhat ve vic'in bütünlügünü ve estetigini bozmus oluruz. Kheso voredi (dans müzigi) Psine ve Pheç'iç' ile birlikte dinlerken kulak zevkimizi oksayan ve ruhumuzu dinlendiren müzik gençlerin kanini kaynatirken, yasli birini de gençlestirmektedir. Iste Pheç'iç'in gücü ve yetenegi burada ortaya çikar. Baska bir deyisle, müzik kültürünün özünde sarki notalari ile birlikte müzik aletlerinin güzel bir uyumu vardir.
Editörün notu: Bu yazi Lh'ihuç Anzavur'un Kafkasya Yazilari'nda yayinlanan bir çalismasindan derlenerek yeniden edit edilmistir. Yazinin tamami için bak: Kafkasya Yazilari - Sonbahar/Kis 98/Yil: 1 Sayi:3

Not. Bu yazi Jabagi Baj'in "Çerkesya'da Sosyal Yasayis ve Adetler" adli kitabi ile Zeynep Durgun'un "Çerkeslerde (Adigeler) Kasenlik Adeti ve Sosyal Degisme" adli tez çalismasindan derlenmistir.


Müzik aletleri 2
Yayli Çalgilar
Genel olarak tüm Karadeniz havalisinde kullanilan kemençe tarzi enstrümanlardir. Abhazlarda Apkhertze, Adigelerde Sik'epsine adi verilir. At kilindan üç dört teli vardir. Bu enstrüman eglencelerden ziyade toplantilarda çalinir. Savas sarkilari ve agitlar bu enstrüman esliginde söylenir.
Körüklü Çalgilar
Abhazlarda Amerzakan, Karaçay-Balkarlarda Kobuz, Adigelerde Psine veya Apepsine, Çeçenlerde pondur adi verilen tek ya da çok perdeli, sekiz ya da daha çok basli bir armonika seklidir. Diasporada hala kullanilmakla birlikte daha gelismis sekli olan akordeon da yaygin olarak kullanilmaktadir.
Vurmali Çalgilar
Doli (koltuk davulu) ve phaiç adi verilen bir çesit kastanyet kullanilir.
Üflemeli Çalgilar
Kaval türleridir. Kamalipsine adi verilir.


Kuzey Kafkasya halk danslari (Hulusi Üstün)
Dünya kültür haritasinda büyük özgünlük sergileyen Kuzey Kafkasya'da halk danslari da gerek ritim, gerek müzik, gerek figür olarak farkli etnik gruplarin karakterlerini, geçmislerini, ve sosyal dinamiklerini yansitmasi açisindan ayrica incelenmesi gereken bir konudur.
Tarih boyunca bu daglardan gelip geçen halklar bu cografyada yasamanin geregi olan sürekli devinim ve aktiviteyi danslarina da tasimislardir. Kafkasya'da dans, hem duygularin, hem beseri iliskilerin ifadesi olarak gerek nesede, gerek hüzünde, gerek barista, gerek savasta Kafkas insaninin yasam karsisindaki durusunun önemli bir ifadesidir. Yasanilan sürgün ve soykirimlara ragmen bölge halkinin dipdiri bir sekilde varligini sürdürmesinin önemli dinamiklerinden birisi de danstir. Dünyanin her yanina dagitilmis sürgün nesiller hala yasadiklari her yerde ayni müzik esliginde ayni danslari yaparak kültürel kimliklerini yasatmaktadir. Bir Ürdünlü Çerkesin, bir Kosovali Çerkes ile, bir Türkiyeli ile birlikte dans edebilmesi ulusal kültürün tarih boyunca hiçbir sürgün halkin beceremedigi kadar korundugunu göstermesi açisindan enteresandir.

Yöresel danslarin incelenmesinde Kuzey Kafkasya bölgesel olarak özgün bir bütünlük, kendi içinde de çesitlilik sergiler. Kuzey Batidaki dans figürleri ile Orta Kafkasya, Dogu Kafkasya figürleri temelde ortak bir tavrin bölgesel nüanslarla sergilenisini gözler önüne serer. Tüm bölgede danslarin temel özelligi erkekte magrur, yilmaz bir erkeksiligin, kadinda zarif ve ince bir kadinsiligin gözlemlenmesindedir. Bunun yaninda ayni figürlerle yapilan toplu danslarin az olmasi dansta sinirsiz bir figür çesitliliginin ortaya çikmasini saglamistir.

Kafkas insaninin teskilatçi, bireyci ve bagimsiz yapisini danslarinda gözlemlemek mümkündür. Yasama sevinci kadar hüzün, ölüm ve felaketler de danslarda ifadesini bulur.
Sürgün öncesi kabileler arasinda farkli olan danslar sürgün cografyasinda tüm kabileler tarafindan benimsenmis ve sergilenir olmustur. Bununla birlikte hala her dansin çiktigi kabileyi tespit etmek mümkündür.

Abhaz danslari
Özgün Kafkas motifleriyle Karadeniz figürlerinin belirgin oldugu danslardir. Apsuwa adiyla anilir. Çogunlukla bölgenin her yerinde oldugu gibi bir kadin bir erkek olarak oynanir. Kadin ve erkek ayni ayak figürlerini ayni hiz ve ritimle yapar. Çiftlerin uyumu son derece önemlidir. Danslar, bir buçuk vurusluk tempoyla (kalp ritmi) yapilir. Diger gençler tahtalara vurup vokal yaparak müzige eslik ederler. Oyunlar ya Atgara (dügün) adi verilen büyük eglencelerde ya da Açare adi verilen küçük eglentilerde sergilenir. Türkiye'de Adapazari, Düzce, Eskisehir çevresinde yaygindir.

Adige danslari

Wuig . Grup halinde sergilenen bir danstir. Politeist döneme ait bir dini tören kalintisidir. Kiz erkek kol kola veya el ele tutusarak agir bir ritim esliginde ortak figürler yaparlar. Günümüzde dügün açilis ve kapanislari bu dansla yapilir. Tüm yörelerde bilinir.

Tlaperuj . Abhaz danslarina benzer. Parmak uçlarinda yapilan dans anlamina gelir. Bir çiftin uyumlu ayak hareketleriyle sergilenir. Güney Marmara ve Düzce havalisinde oynanir.

Zefako. Agir bir müzik esliginde eslerin birbirlerine karsilikli yaklasip uzaklasarak oynadiklari bir oyundur. Kafe'nin kiyi kabilelerinde görülen seklidir diyebiliriz. Eskisehir'de siklikla oynanir ama adi bilinmez.

Kafe . Kabardey dansidir. Son derece agir basli, ince figürlerle aristokrat Kabardey yapisi ortaya konulur. Gibze adi verilen agitlar veya agir sevda sarkilari esliginde oynanir. Türkiye'de Uzunyayla, Tokat, Bandirma ve Amasya'da siklikla oynanir.


Asetin danslari
(Simd) Ayni hizada kol kola girmis çiftlerce oynanan bir oyundur. Grup halinde kol kola girilmesi bir acem figürü olarak degerlendirilebilir fakat magrur duruslar, agir hareketler ve müzik tüm yönleriyle Kafkasya'yi yansitir.

Çeçen danslari
Çeçenlerce Lovzir, Kabardeylerce Sesen, Kafkasya disinda Seyh Samil, Lezginka olarak anilan hareketli bir danstir. Düzenli bir kalip çerçevesinde oynanmaz ve bu haliyle Çeçen yapisini ortaya koyar. Genel olarak savas danslari olarak kabul edilir.

Dagistan Oyunlari
Kumuk, Lezginka gibi oyunlardir. Temelde diger bölgelerin danslariyla büyük ortakliklar tasimakla birlikte daha Asyali motifler içerir. Kadin figürlerinde bariz farklar vardir. Kiyafet diger yörelerdeki kadar üniform degildir. Farkli ritimler, farkli enstrümanlar esliginde Dagistan cografyasinin etnik zenginligini yansitir.

Kafkas.org.tr'dan alinmistir



Bu Haberi Gönderen: admin
Bu Haber 6170 Kez Okundu.

Haberin Gönderilme Tarihi: 18.10.2007 ; 12:21

Haber Kategorisi: kafkas